Þórólfur Tálknfirðingur

Þórólfur hét maður jónsson. Hann bjó að Litla-Bakka og Arnarstapa í Tálknafirði. Þórólfur var hagmæltur og þótti ákvæðaskáld. Hann komst í kvennamál svo mikið, að lífleysi lá við, enda var tekið mjög hart á slíkum sökum um þær mundir og farið beint eftir Stóradómi. Þá er málið hafði verið tekið fyrir, sá einn heimamanna Þórólfs hann reika einan úti eitt kvöld og heyrði, að hann kvað vísu þessa fyrir munni sér með miklum áhyggjusvip:

Þú sem hefur gæzkugeð

guð, til þinna vina

í kulinu norðan komdu með

Kristur , Hollendina.

Um kvöldið lagði á norðanbyr, og lagði hollenzk dugga inn á fjörðinn. Þessa nótt hvarf Þórólfur, og höfðu men fyrir satt, að hann hefði komist í dugguna, en aðrir ætluðu að henn hefði týnt sér. Löngu seinna kom Þórólfur aftur út með Hollendingum og dvaldi þrjú ár í Tálknafirði, áður en farið var að hrófla að nýju við máli hans. Þá heyrðu menn, að hann kvað enn.

Nýr norðangarður

neyði Hollenzke,

hlérinn svo harður

að haldist segl frá tré.

Varla fyrir voða

verði báran stór.

Eins og brimboðar

belji mestur sjór.

Ég bið rætist ósk mín há.

Allt mótlæti kvelji þá,

þar til sæti á friði fá

fyrir öldujór.

Þá kom þegar drif mikið, og lögðu Hollendingar inn. Þórólfur fór utan með þeim öðru sinni, og spurðist eigi til hans síðan.

Þróun íbúafjölda í Tálknafjarðarhreppi

Pourquoi-Pas ?

Hrákalúkumál

Maður hét Gísli Jónsson og var oftast nefndur “Saura-Gísli”  en hann var bóndi á bænum Saurum í Dölum. Gísli var fæddur í Dalasýslu árið 1820 en dó í Pembina í Norður Dakota 12. Desember árið 1894.

Það var vani Gísla að fara í allar fjárréttir í Dölum á haustin og var hann oftast vel við skál í ferðum þessum og lenti oft í ryskingum við bændur og búalið.

Eitt sinn var það í Seljalandsrétt í Hörðudal að Gísli hafði uppi slíkar óspektir að Jón Jónsson hreppstjóri í Hlíð setti ofan í við hann.

Brást Gísli reiður við og skyrpti lúku sína fulla af tóbakshrákum og skellti öllu saman framan í Jón hreppstjóra, svo öll hans vit fylltust.

Varð af þessu svonefnt “hrákalúkumál.”

Í réttunum var að þessu sinni staddur Guðmundur bóndi í Stangarholti, er var karlmenni mikið. Ægði honum svo hegðun Gísla að hann dró hann flatan í svaðinu í réttinni og batt hann á höndum og fótum og skellti honum upp á réttarvegginn.

Gerðu menn mikið gys að Gísla en hann fékk ekki varist með öðru en að reyna að hitta menn með hrákum sínum, því hann barðist um á hæl og hnakka og skyrpti á alla vegu.

Þegar réttinni var lokið var Gísli leystur og reið hann sneyptur heim að Saurum. Sýslumaður dæmdi Gísla til tíu vandarhögga hýðingar og skaut Gísli málinu til Landsyfirréttar.

Þar var hann sýknaður, því héraðsdómarinn hafði ekki vikið sæti samkvæmt kröfu Gísla, en þeir áttu þá í harðri deilu og málum út af meiðyrðum og illyrðum beggja.

Einsdæmi að hrækt sé á dómara

Eyðing byggða og félagslegar hörmungar

Handhafar kvótans með samstilltum aðgerðum halda uppi háu kvótaverði til útgerða án kvóta.

 

Þá fjármuni sem handhafar kvótans fá við framsal hans nota þeir í samkeppni sinni um kaup á afla á fiskmörkuðum við fiskverkendur án útgerðar eða útgerðir án kvóta.

 

Handhafar kvótans ráðið því hver fær og getur nýtt rétt sinn til fiskveiða í atvinnuskyni og hver afkoma þeirra og fiskverkenda er.

 

Ráða þeir því hvaða sjávarbyggðir eða -byggðalög lifa og dafna; hvar verðmæti eigna helst og hvar þær verða lítils eða einskis virði.

 

Kvótakefið færir handhöfum kvótans þannig mikið og jafnframt ógnvænlegt vald; vald sem leitt hefur til fólksflutninga, eignaskerðinga og félagslegra hörmunga.

Mikil skerðing á aflaheimildum

Orðin tóm

Þessi ályktun Framsóknarflokksins eru orðin tóm og til þess ætluð að slá ryki í augu almennings.

Allur málflutningur þingmanna Framsóknar um sjávarútvegsmál á yfirstandandi kjörtímabili gengur þvert á þessa ályktun.

Hafna sértæku veiðigjaldi

Var einhver að tala um Þöggun ?

Morgunblaðið 30. nóvember 2001.