Leita frttum mbl.is
Embla

li ufsi segir sannleikann um kvtakerfi


Matarger Stapadal vi Arnarfjr

sigrur

Sigrur Jlana Kristjnsdttir var fdd Stapadal Arnarfiri 16. febrar 1876, dttir Kristjns hreppstjra Krstjnssonar Gumundssonar fr Borg og konu hans, Smonu Plsdttur, Smonarsonar fr Dynjanda Arnarfiri. Hn lst 16. mars 1943.

Tplega tvtug a aldri, desember 1895, gekk Sigrur a eiga Bjarna Asgeirsson fr lftamri, Jnssonar prests sgeirssonar sem sagur var atgjrfismaur og mikill sndum.

Settust au Sigrur a Stapadal og bjuggu ar 6 r, en fluttust a Hokinsdal Arnarfiri, og bjuggu ar rin 1902 til 1906, fluttust au aftur a Stapadal og bjuggu ar sliti san ar til Bjarni lzt hausti 1935. au hjnin eignuust 15 brn.

Fluttist Sigrur til safjarar eftir lt Bjarna, samt nokkrum brnum snum og tti ar heimili san. Eru etta fjlmennar ttir, og margt dugnaarflk komi aan.

Kristjn Stapadal var dugandi atgerfismaur til sjs og lands, hraustmenni a burum, svo tali var a fir kmust ar til jafns vi hann. Vel viti borinn og upplstur a eirra tar htti.

Sigriur var snemma vel gefin og nmfs bi til munns og handa. Hn var tguleg og bau jafnan af sr hinn vifelldnasta okka hinnar httpru og gjrvilegu konu. Hn var gtlega verki farin, svo a segja mtti, a ll verk lku hndum hennar.

Varveist hafa tvr mataruppskriftir eftir Sigri J. Kristjnsdttur tmaritinu 19. jn fr v 1928 og birtast r hrna neanmls orrtt eftir hennar forskrift.

Srugrautur:

1. ltri drykkjarsra, 2 I. vatn, 1 stng kanel, sykur eftir brag, kartflumjl svo miki, a grauturinn veri hfilega ykkur. egar sur er froan tekin ofan af og kartflumjli Iti . essi grautur er hollur og Ijffengur og borast kaldur me mjlk og sykri. Til ess a grauturinn veri litarfallegri m lta hann nokkra dropa af spulit ea eggjalit, ef vill.

Mysugrautur:

3. ltrar n mysa, 1 stng kanel, 2 3 matsk., sykur, kartflumjl. v lengur, sem mysan er soin, ess minna arf af sykur og ess bragbetri verur grauturinn, en a m lka lta mjli strax og sur. ennan graut helzt a bora volgan me mjlk og sykri. Lka m ba til spu r sama efni og bora me tvbkum ea ru braui, en hafa minna af kartflumjli.


Hi forna prestsetur, Alftamri vi Arnarfjr

lftamri

Sasti prestur lftamri var Arngrmur Bjarnason, sem flutti aan a Brjnslk ri 1880. var lftamrarskn lg undir Hrafnseyrarprestakall.

tk vi bi lftamri sgeir Jnsson. Hann var sonur sra Jns sgeirssonar, sem var prestur lftamri 1839-1862 og Hrafnseyri 1862-1880. Var hann annig prestur me Arnfiringum meira en 40 r.

Hann var merkur maur margan htt, en srstaka athygli vktu dulskyggni hans og fjarskyggni. sgeir sonur hans var einn eirra Arnfiringa sem handskutluu hvali af litlum btum.

Hann bj vi rausn lftamri og eftir hann Gsli sonur hans 46 r til rsins 1942. Sautjn ra gamall gerist Gsli formaur fyrir fur sinn sexringi, en tvtugur tk hann vi skipstjrn ilskipi.

Bskapur hans Alftamri var me miklum rausnarbrag. Vafalaust hefur sjvaraflinn stai undir eim bskap a miklu leyti.

Sasti bndi Alftamri var Vagn orleifsson, sem hvarf aan ri 1957 ea 1958. Kirkjan lftamri mun hafa veri rifin 1967 ea 1968. Voru ekki eftir nema tv bygg bli skninni, bi ti Lokinhamradal. Hrafnabjrg og Lokinhamrar.

Vi Kirkjugarinn lftamri stendur mikils httar hli, en fyrir v gekkst Ptur Bjrnsson skipstjri, en afi hans og nafni hvlir ar garinum undir letruum legsteini, eins og fleira sknarflk sem ar nfn sn geymd.

lftamri vi arnarfjr 2

Innst lftamrarlandi er vkin Hlasbt. Um hana segir sra Jn sgeirsson sknarlsingu kringum 1840: ar standa verbir sem flk r innri skn brkar haustdag, a leggur sig hinga t skn essa til fiskiafla, v treggengur er fiskur til innri fjararins.

Er ar miki g lending llum ttum og mjkur fjrusandurinn." Hlasbt var um tma lggiltur verslunarstaur og Bldudalskaupmenn keyptu ar fisk og seldu salt og fleira. ar er enn til minja allmikill hsgrunnur fjrunni.

Baulhs er ltil jr innan vi lftamri og talin bygg r heimalandi lftamrar. Hn mun hafa fari eyi skmmu eftir 1940 og sasti bandinn veri sgeir Matthasson, brursonur Gsla lftamri.

Matthas sgeirsson, brir Gsla, bj lengi Baulhsum og var mikill hugamaur og kappsmaur vi sjskn eins og Gsli. Til er munnmlasaga um karl nokkurn sem var vi trra fr lftarmri en tti hann nokku strtkur lsingum.

Einu sinni komst hann svo a ori: a vildi g a kominn vri lftamrarfjru svo mikill fiskur a ni suur a Bjargtngum og norur a Horni og sti ekkert upp r nema hfuin Gsla frnda og Matta Baulhsum og myndi vera mikill handagangur skjunni.

"ru sinni sagi karl egar lt vantai undir lifur: a vildi g a komi vri lftamrarfjru svo strt grtarkar a verldin vri ekki nema eins og sponsgati v." Snir etta a maurinn hefur haft miki hugmyndaflug.

Marks rarson var prestur lftamri 1817-1839. Samta honum bj Magns lafsson Baulhsum, forn brgum og fjlkunnugur.

Prestur vildi lta byggja stekk og valdi honum sta ar sem talin var gmul dys. Magns latti prest a rta ar um og kva illt myndi af hljtast. Prestur ruddi samt dysina til stekkjarstis.

Er mlt a hann fyndi ar mannsbein og peninga, byggi um beinin moldu en hirti peningana. Eftir a veiktist prestur undarlega, en hann var ur hraustmenni.

ttust skyggnir menn sj skja a honum mann einn mjg stran og herabreian og klluu eir hann Breiherung. Ekki var presti strkostlegt mein a honum mean Magns Baulhsum lifi, en eftir frfall hans gerist sjkdmur prests uns hann andaist.

Brir Magnsar var Jhannes lafsson Kirkjubli Mosdal, frgastur allra galdramanna Arnarfiri 19. ld.

Hann hafi jnustu sinni bi drauga og loftanda, sem hann lt skja uppvakninga og skarisdrauga og fra sr. San setti hann niur og geri skalausa.Tjaldanes var kirkjujr fr lftamri. Jhannes falai essa jr til bar af sra Marksi en fkk ekki.

En egar Jhannes frtti a prestur jist af skn Breiherungs mlti hann: g skyldi hafa stugga vi drengnum hans ef hann hefi byggt mr Tjaldanesi."

Byggt frsgn Gumundar Inga Kristjnsson fr Kirkjubli nundarfiri (1907-2002).


rlagasaga Helgu EA 2, fr Hrsey

zlensk fiskiskta ekk Helgu EA 2 fr Hrsey

g tla a segja ykkur sgu,

s saga er um horfi fley,

en aalefni hennar

um unga og fagra mey.

etta er sorgarsaga,

hn sg er noranlands enn.

Mr sgu ana aldnir sjmenn,

sannorir prir menn.

g heyri ana um bor Helgu

hvsla milt og rtt,

hn seytlai um sl mna og taugar

og svipti mig llum rtt.

sng siglu og stgum,

sjrinn kyrist fljtt.

Vi leituum hafnar af hafi

heldimmu septemberntt.

Svo skal sagan byrja,

sagan um nsma skip,

sem fyrsta sinna tti a fljta,

frtt me tignarsvip.

Vistaddir voru margir

vi etta glsta far,

stmey yngsta smisins

var einnig vistdd ar.

Hn st vi stjrnborssu,

stillt me ljsa br.

Unnustan unga lka

hn eflaust kom til a sj.

Hn ht Helga essi

hugekka unga mr.

Skri var komi skipi

skunda hn tti fjr.

bilai inn sterki strengur,

strt var skipsins fall,

me eldingar ofsahraa

ofan Helgu skall.

Lemstraur lkami hennar

var lagur hvlu um hr.

Unnustinn ungi s ar

allt hennar dauastr.

Upp fr v engum manni

eirri hvlu var rtt,

hn var varin af svip ea vofu,

varin jafnt dag og ntt.

Svipurinn sst oft stji,

vi sigluhn efst hn st,

ung og skufgur,

augunum tvr gl.

Er hafi hamfrum ddi,

hn benti rugg til lands.

Skipstjrinn bending skildi,

skipun hn var til hans.

vs voru mannskaaveur,

hann vissi, au bouu hel,

hlt v strax til hafnar

og heppnaist alltaf vel.

Eitt sinn Aalvk forum

vi akkeri og festar hn l.

Vaktmenn tveir skyldu vaka

og vel um skipi sj.

Mjtt er milli stiga

mannsandans tum haft.

Svefninn er llum stur,

eir sofnuu bir vakt.

tryggt var veurtlit,

httan mjg v str,

vetrarntt lengi a la,

vi land braut ungur sjr.

kom hn a Jakobs hvlu,

karlinum var ekki rtt,

hn svifti hann vrum svefni,

snin um mija ntt.

v stormbylur ddi

um hi trausta far,

sem fari var fast a drfa

a feigarsandinum ar.

hefur mju muna

a menn og skip tndust vi sand,

og alveg kleift mnnum

a eiga ar bjrgun vi land.

Svo er hinzta sagan,

Sagan um Helgu lok.

a enginn um kann segja,

a var aftaka sjr og rok.

Hver leysti landfestar Helgu

er lagi n hinztu fr ?

Hver st vi stjrnvl fleyi

og stri eim feyga knr,

er hinzti brotsjrinn hrundi

hrj og mannlaust fley

var ei vaktin fullstain

hj vkulli fagurri mey ?

Hvort hn n hvlu knerri,

ea komst hn ra stig ?

a er mr rin gta,

ar lyktar hver fyrir sig.

tt a sjlfsgu enginn syrgi,

syrgi n felli tr,

vari hn skipi voa,

voa, rm sjtu r.

Hfundur: Ragnar S. Helgason fr lftafiri N-safjararsslu (1900-1979).


sta Sllilja vakin

sjlfsttt flk

Um lei og vatnsboginn st nir knnuna voru fyrstu or dagsins sg upphtt bnum: formlinn sem amma hans hafi um hnd til ess a sra stu Sllilju frammr djpum svefni. essi athfn endurtk sig eftir smu reglu hverjum morgni, og enda tt hn virtist stu sjlfri jafn annarleg hvert sinn, kunni dreingurinn hana ngu vel til ess a vera hennar minnugur vilangt.

sta sllilja

Mikil fyrirmunun er a horfa upp essa eymd,. Hlf-fullorin manneskjan, g segi a satt. a er eins og essir blessair aumingjar hafi hvorki r n rnu. Var n rauninni vi v a bast, a nokkur sem anna bor svaf gti vakna vi vlkan lestur ?

a var eingu lkara en gamla konan vri a nldra etta vi sjlfa sig inn milli morgunslmanna. Enda hlt sta Sllilja fram a sofa me hfui upp horni, opinn munninn, hnakkann keyran bak aftur, annan lfann undir eyranu, en hinn opinn til hlfs ofan snginni, eins og hn byggist vi v svefninum a einhver legi hamingjuna lfa henni.

sta sllilja 3

Skyrtan hennar vaar stgu hlsmlinu. Svo hlt formlinn fram. a er sosum aus a a er ekki til nokkur hugsun essum aumingjum. Hvernig tti nokkurntma a geta ori manneskjur r essu, - hn talai mjg fleirtlu ea hvorugkyni um stu Sllilju, - og eiga ekki nema einn skyrturfill. (Hrra): Sla prjnarnir nir ba, manneskja. a er komi frammundir dagml og brum hdegi.

Dreingurinn stareyndi afer mmunnar tmareikningi vinlega me jafnmikilli undrun. Svo stendur vatnsbunan yndislega r katlinum nir pokann, samfara dumbu hlji, ilmrnginni gufu. Og sta Sllilja heldur fram a sofa. Og gamla konan heldur fram a vekja stu Sllilju mean kaffi er a sga niurr pokanu:

sta sllilja 2

verur aumingi og sjlfs ns vesalngur allt itt lf, sta Sllilja. Og sta Sllilja heldur fram a sofa. Lttu r ekki detta hug a g beri r kaffi sngina eins og stssfr, rettn ra gmul stelpan , lngt komin fjrtnda r, brum gengin fyrir gafl. Fyr lt g hann fur ykkar skja vndinn.

En essi morgunmessa hafi aldrei nein snileg hrif stu Sllilju. egar Hallbera gamla gekk a rminu og ruskai vi henn, en fyr ekki, opnai stelpan augun. Hn opnai au me erfiismunum, drap titlinga ttaslegin, leit kringum sig rnglu. Loksins ttai hn sig hvar hn var stdd, grfi enni nir olbogabtina og snkti.


Ljsmirin Selltrum

Seint 19. ld bj Selltrum Tlknafiri Kristjn Oddsson bndi. vist me honum var ung stlka, sem ht Sigrn lafsdttir ( f . 10.3. 1855 Auklu Aukluhr., d. 10.11. 1930) og var heitmey Magnsar sonar hans. a var eina ntt, a Sigrnu...

Eitt sund og fimm hundru grindhvalir u land

ri 1813 u land Hraunsfiri, ea hlupu land, nlgt 1500 marsvn (grindhvalir) og sttu menn anga r Mra-, Snfellsness-, Dala-, Barastrandar-, Stranda og Hnavatnssslum. Mlt var s hvalur vri meira seldur en gefinn af umbosmanni...

Tog- og handfraveiar

a er mat ramanna a handfraveiar gni orskstofninum vi sland.

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband