Leita í fréttum mbl.is
Embla

Hiđ forna prestsetur, Alftamýri viđ Arnarfjörđ

álftamýri

Síđasti prestur á Álftamýri var Arngrímur Bjarnason, sem flutti ţađan ađ Brjánslćk áriđ 1880. Ţá var Álftamýrarsókn lögđ undir Hrafnseyrarprestakall. 

Ţá tók viđ búi á Álftamýri Ásgeir Jónsson. Hann var sonur séra Jóns Ásgeirssonar, sem var prestur á Álftamýri 1839-1862 og á Hrafnseyri 1862-1880. Var hann ţannig prestur međ Arnfirđingum í meira en 40 ár.

Hann var merkur mađur á margan hátt, en sérstaka athygli vöktu dulskyggni hans og fjarskyggni. Ásgeir sonur hans var einn ţeirra Arnfirđinga sem handskutluđu hvali af litlum bátum. 

Hann bjó viđ rausn á Álftamýri og eftir hann Gísli sonur hans í 46 ár til ársins 1942. Sautján ára gamall gerđist Gísli formađur fyrir föđur sinn á sexćringi, en tvítugur tók hann viđ skipstjórn á ţilskipi.

Búskapur hans á Alftamýri var međ miklum rausnarbrag. Vafalaust hefur sjávaraflinn stađiđ undir ţeim búskap ađ miklu leyti.

Síđasti bóndi á Alftamýri var Vagn Ţorleifsson, sem hvarf ţađan áriđ 1957 eđa 1958. Kirkjan á Álftamýri mun hafa veriđ rifin 1967 eđa 1968. Voru ţá ekki eftir nema tvö byggđ býli í sókninni, bćđi úti í Lokinhamradal. Hrafnabjörg og Lokinhamrar.

Viđ Kirkjugarđinn á Álftamýri stendur mikils háttar hliđ, en fyrir ţví gekkst Pétur Björnsson skipstjóri, en afi hans og nafni hvílir ţar í garđinum undir áletruđum legsteini, eins og fleira sóknarfólk sem ţar á nöfn sín geymd. 

álftamýri viđ arnarfjörđ 2

Innst í Álftamýrarlandi er víkin Hlađsbót. Um hana segir séra Jón Ásgeirsson í sóknarlýsingu kringum 1840: „Ţar standa verbúđir sem fólk úr innri sókn brúkar á haustdag, ţá ţađ leggur sig hingađ út í sókn ţessa til fiskiafla, ţví treggengur er fiskur til innri fjarđarins. 

Er ţar mikiđ góđ lending í öllum áttum og mjúkur fjörusandurinn." Hlađsbót var um tíma löggiltur verslunarstađur og Bíldudalskaupmenn keyptu ţar fisk og seldu salt og fleira. Ţar er enn til minja allmikill húsgrunnur í fjörunni.

Baulhús er lítil jörđ innan viđ Álftamýri og talin byggđ úr heimalandi Álftamýrar. Hún mun hafa fariđ í eyđi skömmu eftir 1940 og síđasti ábúandinn veriđ Ásgeir Matthíasson, bróđursonur Gísla á Álftamýri.

Matthías Ásgeirsson, bróđir Gísla, bjó lengi á Baulhúsum og var mikill áhugamađur og kappsmađur viđ sjósókn eins og Gísli. Til er munnmćlasaga um karl nokkurn sem var viđ útróđra frá Álftarmýri en ţótti hann nokkuđ stórtćkur í lýsingum.

Einu sinni komst hann svo ađ orđi: „Ţađ vildi ég ađ kominn vćri í Álftamýrarfjöru svo mikill fiskur ađ nćđi suđur ađ Bjargtöngum og norđur ađ Horni og stćđi ekkert upp úr nema höfuđin á Gísla frćnda og Matta á Baulhúsum og myndi ţá verđa mikill handagangur í öskjunni.

"Öđru sinni sagđi karl ţegar ílát vantađi undir lifur: „Ţađ vildi ég ađ komiđ vćri í Álftamýrarfjöru svo stórt grútarkar ađ veröldin vćri ekki nema eins og í sponsgatiđ á ţví." Sýnir ţetta ađ mađurinn hefur haft mikiđ hugmyndaflug. 

Markús Ţórđarson var prestur á Álftamýri 1817-1839. Samtíđa honum bjó Magnús Ólafsson á Baulhúsum, forn í brögđum og fjölkunnugur.

Prestur vildi láta byggja stekk og valdi honum stađ ţar sem talin var gömul dys. Magnús latti prest ađ róta ţar um og kvađ illt myndi af hljótast. Prestur ruddi samt dysina til stekkjarstćđis.

Er mćlt ađ hann fyndi ţar mannsbein og peninga, byggi um beinin í moldu en hirti peningana. Eftir ţađ veiktist prestur undarlega, en hann var áđur hraustmenni.

Ţóttust skyggnir menn sjá sćkja ađ honum mann einn mjög stóran og herđabreiđan og kölluđu ţeir hann Breiđherđung. Ekki varđ presti ţó stórkostlegt mein ađ honum međan Magnús á Baulhúsum lifđi, en eftir fráfall hans ágerđist sjúkdómur prests uns hann andađist.

Bróđir Magnúsar var Jóhannes Ólafsson á Kirkjubóli í Mosdal, frćgastur allra galdramanna í Arnarfirđi á 19. öld. 

Hann hafđi í ţjónustu sinni bćđi drauga og loftanda, sem hann lét sćkja uppvakninga og skađrćđisdrauga og fćra sér. Síđan setti hann ţá niđur og gerđi skađlausa.Tjaldanes var ţá kirkjujörđ frá Álftamýri. Jóhannes falađi ţessa jörđ til ábúđar af séra Markúsi en fékk ekki.

En ţegar Jóhannes frétti ađ prestur ţjáđist af ásókn Breiđherđungs mćlti hann: „Ég skyldi hafa stuggađ viđ drengnum hans ef hann hefđi byggt mér Tjaldanesiđ."

Byggt á frásögn Guđmundar Inga Kristjánsson frá Kirkjubóli í Önundarfirđi (1907-2002).


« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband