Leita í fréttum mbl.is
Embla

Bloggfćrslur mánađarins, október 2009

Mjög takmarkađar lođnuveiđar

ísleifur ve

Lođnuveiđar ćtti einungis ađ leyfa á vetravertíđ til manneldis og hroggnatöku.

Ekki ćtti ađ vera heimilt ađ veiđa lođnu austan línu sem dregin verđi réttvísandi í suđur frá Dyrhóley og norđan línu sem dregin verđi réttvísandi í vestur frá Garđskaga.

Upphafskvóti kemur ekki til greina fyrr en lođnan gengur vestur fyrir Dyrhóley ađ undangengnum mćlingum.

LÍÚ vćddar lođnuveiđar eru glćpur gagnvart öllu lífríki hafsins og fólkinu í sjávarbyggđunum.

göngumynstur lođnu

Lífríki hafsins ţarf nauđsynlega á lođnunni ađ halda en hún er ekki til handa gráđugum ofstćkismönnum gjaldţrota brotajárns og tortýminga útgerđa.

Eftir ađ fariđ var ađ veiđa lođnu í gríđarlegu magni og ţá einkum í flottroll hefur varla komiđ lođna inn á Breiđafjörđ til hryggningar. Hún hefur einfaldlega veriđ drepin og torfunum splundrađ.

Grćnţörungur sem er ađalfćđa hörpudisksins nćrist ađalega á nćringarsúpu úr rotnandi lođnu sem verđur til viđ ţađ er lođna hryggnir og deyr.

hörpudiskur

Beint samhengi er á milli lođnuveiđa og hruns hörpuskeljarstofnsins á Breiđafirđi. Hörpudiskurinn hafđi ekki rétta nćringu og sýktist af ţeim sökum og stofninn hrundi.

Hörpudiskurinn lifir á svifţörungum og smáum lífrćnum ögnum sem berast međ straumum nálćgt sjávarbotninum. Hann heldur sig mest á hörđum botni á 15-80 m dýpi, einkum ţar sem straumar bera ađ gnótt nćringarefna.

Grćnţörungar og plöntur geyma forđanćringu á formi sterkju í frumu-líffćrum sem nefnast plastíđ. Ţetta eru einu hópar lífvera sem gera ţađ.


mbl.is Vilja veiđa lođnu og meiri ţorsk
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Gjaldfellum á ţá lánin

Bangsi er hann kallađur og öllum á Hvammstanga ţykir vćnt um hann

Nú er ađ verđa komiđ ađ leiđarlokum í ţessari umrćđu um kvótakerfiđ.

Samtök LÍÚ er klíka örfárra ofbeldisfullra siđblindingja sem svífast einskins.

Lokum ţessari öfgafullu umrćđu, gjaldfellum á ţá lánin og hirđum af ţeim kvótana og skipin.


mbl.is Misheppnađar strandveiđar
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Tálknakyn í Húnaţingi

hrútar

Veit nefndur Ólafur Dýrmundsson ađ sauđfjárbćndur hafa sótt sér á laun lambhrúta og gimbrar í Tálknann síđastliđin rúm 30 ár ?

Sagt er ađ víđa á bćjum í Húnaţingi megi sjá afrakstur ţessara kynbóta !

Veit landbúnađarráđunauturinn um ţessa frábćru rćktun ?


mbl.is Segir féđ ekki hafa neitt verndargildi
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Vilta sauđféđ í fjallinu Tálkna

tvćr kindur eftir óla th

Fjalliđ Tálkni dregur nafn sitt af landnámsmanninum norska "Ţorbirni tálkna" en han nam Patreksfjörđ hálfan og Tálknafjörđ allan ásamt bróđur sínum "Ţorbirni skúma" en ţeir voru synir "Böđvars blöđruskalla".

Í klettótum fjallshlíđum Tálkna gengur sauđfé villt allt áriđ og hefur gert í marga áratugi. Fer tvennum sögum af fjölda ţeirra kinda sem ţar lifa en flestir eru á ţví ađ ţćr skipti tugum en sumir halda ţví fram ađ ţćr séu á annađ hundrađ.

Ýmsir sjálfskipađir postular varna gegn riđuveiki hafa lagst í hernađ gegn ţessu einstaka sauđfé og reynt allt hvađ af tekur til ađ útrýma ţví međ öllum tiltćkum ráđum, en ćtíđ ţurft ađ láta í minni pokann. Frćgasta atlagan sem gerđ var ađ fénu var ţegar sýslumađurinn á Patreksfirđi fékk til liđs viđ sig ţyrlu Landhelgisgćslunar ásamt Víkingasveitinni vestur.

Upphófst ţá gríđarleg skothríđ frá Víkingasveitinni út um dyr ţyrnunnar sem flaug fram og aftur um hlíđar fjallsins. Sögur herma ađ fáar kindur hafi legiđ eftir sárar á víđ og dreif í Tálknahlíđum og ađ lokum flúđu sérsveitarmenn međ skottiđ á milli lappanna suđur í 101 Reykjavík.

Sauđféđ í Tálkna lifir góđu lífi og fjölgar sér jafnt og ţétt ţrátt fyrir harđar atlögur ađ ţví annađ veifiđ. Mun ţetta vera einsdćmi í öllum heiminum um viltar sauđkindur. Ég legg til ađ stofn ţessi verđi alfriđađur sem allra fyrst landi og ţjóđ til heilla.

Styrmir og Guđmundur synir mínir međ fjalliđ Tálkna í baksýn

Frásögn Árna Gunnarssonar rithöfundar.

Hún hefur lengi heillađ mig vitneskjan um villiféđ í Tálknanum. Ţetta er svolítiđ dramatískt. Auđvitađ er ţađ alger firra ađ ímynda sér einhverja sjúkdómavá ţessu samfara. Hefđi sú hćtta veriđ fyrir hendi einhverntíman vćri ţessi stofn fyrir löngu búinn ađ yfirstíga ţađ allt og mynda ónćmi međ náttúruúrvali.

Og hvađ riđuna áhrćrir ţá veit enginn međ vissu hvernig hún smitast og sjálfur trúi ég ţví ađ hún sé ekki bráđsmitandi. Mín skođun er sú ađ alltof mikill bćgsalagangur sé gerđur út af riđunni.

fjalliđ tálkni

Fyrir mörgum áratugum var mikill herleiđangur settur af stađ til ađ fella svarta útigangsrollu sem var í eigu Hlínar í Herdísarvík. Surtla var stygg og stakk vígamennina af hvern af öđrum. Loks tókst ţó einum ađ fella Surtlu og verđa "ţjóđhetja." Gísli Ólafsson frá Eiríksstöđum orti um Surtlu fallegt erfiljóđ og er síđasta erindiđ svona:

Morđiđ arma upp til fjalla

eykur harmana.

Surtla jarmar upp á alla

ólánsgarmana.

tálkni 3

Kristján heitinn Mikkaelsson blikksmiđur frá Fremri-Breiđadal var fenginn međ skosku smalahundana sína í leiđangurinn frćga í Tálknann. Hann var ţá búsettur í Flekkudal í Kjós. Ţetta voru frćgir verđlaunahundar í smölun. Hann sagđi mér ađ hundarnir hefđu ekki komiđ ađ neinu gagni.

Hrútarnir hefđu beinlínis ráđist á ţá og hundarnir flúiđ. Kristján var óvenjulegur vaskleikamađur og íţróttamađur í fremstu röđ á yngri árum. Hann sagđi styggđ og árćđi ţessa fjár međ ólíkindum og taldi međ öllu útilokađ ađ eyđa ţví. ţarna hefđi ţađ lagast svo ađ ađstćđum ađ greinilegt náttúruúrval vćri byrjađ.

Til dćmis hefđu fćtur- og ţó einkum framfćtur veriđ svo sverir ađ slíkt hefđi hann aldrei séđ. Kristján var ţó vel kunnugur fé, hafđi sjálfur alist upp í sveit og bjó auk ţess fjárbúi međ konu sinni í Flekkudal ţegar hann varđ bráđkvaddur fyrir 2 eđa 3 árum.

Frásögn Braga Ţórs Thoroddsens.

Gekk fyrir Tálknann frá Patreksfirđi og inn ađ Lambeyri sennilega 2000. Ţađ voru all svakalegar skepnur ţarna - hrútar sem ekki sáu framfyrir sig fyrir hornum og ćr í reyfum ţannig ađ minnti á eitthvađ annađ en sauđfé. Held ađ viđ höfum séđ um 30 stk í heild. Ţađ er tćplega riđa í fé sem lifir villt í ţessu umhverfi. Ég var genginn upp ađ hnjám enda flóđ viđ ófćru Tálknafjarđarmegin um kvöldiđ.


mbl.is Nítján kindur heimtar af Tálkna
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Stöđvum flottrollsveiđar á makríl

líú og eb 2

Íslendingar fara fram međ ofbeldi viđ veiđar á makríl međ notkun á flottrolli sem leiđir af sér eyđileggingu á rándýrri afurđ till manneldis.

Ţađ er engin von um ađ hlustađ verđi á sjónamiđ okkar á međan ţessum skepnuskap stendur.


mbl.is Ísland tekur einhliđa ákvörđun um makrílkvóta
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Hákarl er allra meina bót

Guđjón Gíslason á Helgustöđum í hákarlshjalli sínum

Hákarl hefur ađ líkindum veriđ veiddur hér frá landnámi, fjöldi örnefna víđa um land benda til hákarlsreka og veiđa.

Í Sturlungu er getiđ um hákarlahaust (1232), á 14. öld er í Búalögum getiđ um verđlag á hákarli og frá 15. öld er ađ finna heimildir um hákarlsverkun. Á 17. og 18. öld jókst mjög eftirspurn eftir hákarlalýsi og varđ ţađ mönnum á Vestur- og Norđurlandi hvatning til ađ stunda hákarlaveiđar.

hákarlsbeitur

Eitthvađ dregur úr hákarlaveiđum í lok 18. aldar og er fyrst og fremst lélegum skipakosti um kennt. Ţćr eflast síđan aftur um og eftir aldamótin 1800 og eru stundađar fram eftir allri 19. öld ţar til draga fer úr eftirspurn eftir lýsi til lýsingar í Evrópu.

Sú var tíđin ađ Kaupmannahöfn var sögđ lýst upp međ hákarlalýsi af Íslandi. Upphaflega ţýddi orđiđ lýsi beinlínis ljósmeti. Á seinni hluta 19. aldar var Gjögur í Árneshreppi stćrsta hákarlaverstöđ landsins.

hákarlsbeita

Yfirleitt er stór hákarl betri en smár. Hákarl var og er borinn á borđ međ harđfiski og rúgbrauđi. Hann var vinsćll í nesti, sađsamur og hitagćfur. Fyrr á tíđ var glerhákarl gjarnan skorinn í sneiđar og hafđur ofan á brauđ í stađ smjörs.

hákarl í bolungarvík

Hann var líka brytjađur út í graut, steiktur á hlóđum eđa sođinn og jafnvel etinn međ kartöflum, rófum eđa blóđmör. Hákarlastappa úr kćstum hákarli og brjóski ţótti og herramannsmatur.

Lćkningamáttur hákarls var rómađur, hann var og er jafnvel enn í dag talinn lćkna magasár, vera hollur ţunguđum konum og hafa jafnvel lćknađ holdsveiki. Ţá ţótti ţađ óbrigđult ađ leggja flís af glerhákarli viđ ígerđ eđa eymsli.

Heimild: Guđrún Hallgrímsdóttir matvćlafrćđingur.


Reyna ađ kúga ríkisstjórnina til hlýđni viđ LÍÚ

SAASÍ naut

Vilhjálmur Egilsson, framkvćmdastjóri SAASÍ og Gylfi Arnbjörnsson forseti ASÍSA reyna nú međ öllum ráđum og hótunum ađ kúga ríkisstjórnina til hlýđni viđ LÍÚ og óbreytt kvótakerfi.

Ég mćli eindregiđ međ ađ farin verđi sú leiđ sem lögđ er til hér og hér.


mbl.is Ekkert bólar á yfirlýsingu
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Ţöggunn LÍÚ og háskólasamfélagsins

gildra

LÍÚ keypti sér opinberan stuđning háskólasamfélagsins til ađ kenna áfram hvernig á ađ klúđra fiskveiđistjórninni enn betur. 

LÍÚ svífst einskis – og kaupir opinberan stuđning viđ allan ósómann í fiskveiđistjórninni: mistökin um uppbyggingu ţorskstofnsins, brottkast, framhjálöndun, eignarupptöku fjölskyldna í sjávarbyggđum og eyđingu byggđa. 

Man fólk ekki hvernig Fiskvinnsluskólinn og Stýrimannaskólinn á Ísafirđi, Dalvík, og Vestmannaeyjum - frábćrir skólar voru eyđilagđir og í stađ ţess er plottađ eitthvert samsćri um kennslu í kvótafrćđum LÍÚ í Háskólunum á Akureyri og Háskóla Íslands ţar sem blóđpeningar og “gjafir” LÍÚ gegna lykilhlutverki – viđ útbreiđslu frćđa – sem eru ađ eyđa bćđi ţorskstofninum og sjávarbyggđum kring um landiđ ?

Ţađ var alvarleg siđblinda hjá yfirstjórn háskólanna ađ taka ţátt í  ađ kenna ţennan ósóma - gegn greiđslu blóđpeninga.


mbl.is Verđa Kínverjar eđa Spánverjar skipstjórar á íslenskum skipum?
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Ekki mark takandi á Amnesty Internationa á Íslandi

Sea_Side_Girl_by_jojobatanesi

Tilvitnun í stefnu Amnesty Internationa á Íslandi.

"Lögđ verđur áhersla á ađ auka ábyrgđ fyrirtćkja gagnvart mannréttindum og fátćkt og ađ endingu ađ binda réttindi í lög til ađ tryggja ađ einstaklingar geti dregiđ stjórnvöld í sínu landi til ábyrgđar fyrir ađ brjóta efnahagsleg, félagsleg og menningarleg réttindi".

"Ţess vegna hefur Amnesty International ráđist í ţessa herferđ til ađ sýna hvernig fátćkt og mannréttindabrot haldast oft í hendur, efla og styđja ţá sem mega ţola mannréttindabrot og draga ţá til ábyrgđar, sem brjóta á réttindum fátćkra,“ segir m.a. á vef Íslandsdeildar Amnesty International". Tilvitnun lýkur.

Ég tek ekkert mark á ţessu hjali !

Undirritađur reyndi ítrekađ í janúar og febrúar 2008 ađ fá forystu Amnesty Internationa á Íslandi til ađ skerast í leikinn međ ţví ađ beita sér gegn mannréttindabrotum íslenzkra stjórnvalda á sjómönnum.

Svariđ var stutt og snubbótt: "GETUM EKKI BEITT OKKUR GEGN ÍSLENZKUM STJÓRNVÖLDUM".

Eins og alţjóđ veit ţá feldi Mannréttindanefnd SŢ, sitt álit í október 2007.

Íslenzk stjórnvöld međ Einar K. Guđfinnsson fyrrum sjávarútvegsráđherra hertu enn frekar pyntingar gegn sjómönnum eftir ađ álit SŢ var gert opinbert međ ţađ ađ markmiđi eins og hann orđađi ţađ sjálfur í fréttum RÚV er hann var spurđur út í niđurskurđ á ţorski úr 200 ţúsund tonnum niđur í 130 ţúsund tonn.

"NAUĐSYNLEGAR AĐGERĐIR TIL AĐ FLÝTA FYRIR ÁKVEĐINNI HAGRĆĐINGU"

Allir vita hvađ ráđherrann var ađ segja og meina !

"SVELTUM ţÁ Í HEL ŢÁ HALDA ŢEIR KJAFTI ŢESSIR KVÓTALAUSU AUMINGJAR"


mbl.is Leysa fjötra fátćktar
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Nćsta síđa »

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband