Leita Ý frÚttum mbl.is

BloggfŠrslur mßna­arins, aprÝl 2010

Ekki nˇg a­ gert - loka ver­ur mun fleiri fj÷r­um og vÝkum

hajkutter

Dragnˇtin er vistvŠnasta vei­arfŠri­ sem nota­ er vi­ ═sland Ý dag og hefur veri­ frß ■vÝ vei­ar me­ dragnˇt hˇfust ß sÝ­ari hluta 19 aldar. Vei­isvŠ­i dragnˇtar spannar einungis um 3-5% af landgrunninu innan l÷gs÷gu ═slands.

┴stŠ­ur ■essa takm÷rku­u vei­islˇ­ar dragnˇtarinnar eru ■Šr a­ dragnˇt er einungis hŠgt a­ nota ß leir, malar og sandbotni. Vei­ar me­ dragnˇt ß m÷rgum vei­isvŠ­um vi­ landi­ eru einnig mj÷g ßrstÝ­abundnar vegna breytilegrar g÷ngu řmisa fisktegunda.

┴stŠ­ur ■ess a­ einungis er hŠgt a­ vei­a me­ dragnˇt ß mj˙kum botni eru ■Šr a­ dragnˇtin og tˇgin sem henni tilheyra festast Ý botni, vei­arfŠri­ rifnar og skemmist ef ˙t ß har­an botn er fari­.

Jens Laursen VŠver upphafsma­ur dragnˇtavei­a

Einnig takmarkar dřpi sjßvar virkni dragnˇtarinnar og eru vei­ar sjaldnast stunda­ar fyrir ne­an 150 fa­ma dřp. HÚr er komin skřringin ß ■vÝ hversu smßvŠgilegt vei­isvŠ­i dragnˇtarinnar er Ý samanbur­i vi­ ÷ll ÷nnur vei­arfŠri sem notu­ eru vi­ ═sland.

E­li mßlsins samkvŠmt spilla dragnˇtavei­ar hvorki botngrˇ­ri, botnlagi nÚ lÝfrÝki sjßvar ß nokkurn hßtt, enda engu til a­ spilla og er nßnast um vei­ar ß berangri hafsbotnsins a­ rŠ­a ■ar sem lÝtill botngrˇ­ur ■rÝfst. Vei­ar me­ dragnˇt ÷rva v÷xt og vi­gang řmisa fisktegunda me­ yfirfer­ sinni eftir hafsbotninum ■ar sem hinar fj÷lbreytilegu lÝfverur hafsbotnsins ver­a a­ fŠ­u flatfiska og bolfiska.

Fiskur veiddur Ý dragnˇt jafnt flatfiskar allskonar, sem og bolfiskar leita ˙t af h÷r­um botni inn ß vei­isvŠ­i dragnˇtarinnar eftir Šti, ■ß gjarnan ß liggjanda vi­ sjßvarfallskipti. Ůa­ Šti sem um er a­ rŠ­a er td, sandsÝli, tr÷nusÝli og řmsar a­rar tegundir smßfiska og smßdřra, td. sandormar og krabbadřr. Vei­islˇ­ dragnˇtarinnar er matbor­ hinna řmsu fiskitegunda.á
á

upphaf dragnˇtavei­a

Besta hrßefni­.
Fiskur veiddur Ý dragnˇt er mj÷g stutt dreginn ■egar hann kemur um bor­ Ý vei­iskipi­, oft lÝ­a ekki nema 20-30 mÝn˙tur frß ■vÝ dragnˇtinni er kasta­ og a­ b˙i­ er a­ hÝfa vo­ina og fiskurinn kominn um bor­. LÝtil pressa er ß fiskinum ■ar sem hann er hÝf­ur um bor­ Ý litlum sk÷mmtum og er ■ß sprell lifandi ■egar hann er blˇ­ga­ur frß mˇtt÷ku Ý rennandi sjˇ.
áá

Ef vel vei­ist geta pokarnir or­i­ margir sem ■arf a­ hÝfa um bor­, en reynt er a­ hafa pokana ekki stŠrri en svo a­ ■eir r˙mi ekki meira magn af fiski en sem nemur 500-1000 kg. Er ■etta gert til a­ fyrirbyggja a­ fiskur kremjist og blˇ­spryngi me­ tilheyrandi skemmdum og losi Ý holdi.

Fiskur veiddur Ý dragnˇt er a­ jafna­i vŠnni en fiskur sem vei­ist Ý ÷nnur vei­afŠri a­ netafiski undanskyldum og vegur sß ■ßttur Ý rekstri dragnˇtaskipa miki­ fyrir afkomu vei­anna ■ar sem oft er mikil munur ß ver­i gˇ­s dragnˇtafisks og fisks sem veiddur er Ý ÷nnur vei­afŠri.

snurvo­

Vei­ar me­ dragnˇt.
┴­ur en ßkv÷r­un um kast me­ dragnˇt er tekin ■ß ■arf a­ gŠta a­ řmsum ■ßttum er var­a strauma, sjßvarf÷ll, vindßtt og sjˇlag. Einnig hafa birtuskilyr­i og sˇlarljˇs miki­ um ■a­ a­ segja hvernig fiskast. Mj÷g misjafnt er eftir ßrstÝ­um, dřpi og svŠ­um hver ßhrif mismunandi ■ßtta hafa til ßrangurs af vei­unum.

Ůa­ sem vegur ■yngst Ý gˇ­um ßrangri vi­ vei­arnar ßsamt samspili margra ■ßtta er ßn efa ■a­ fŠ­uframbo­ sem fiskurinn hefur ß vi­komandi vei­islˇ­. Ef fŠ­uframbo­ er takmarka­ ß vei­islˇ­ dragnˇtar er nŠsta vÝst a­ lÝti­ sem ekkert vei­ist.


danskir snurvo­armenn um 1917

Ef plßss og dřpi ß vei­islˇ­ dragnˇtar er nŠgilegt ■ß er oftast kasta­ allri vÝrmanilunni sem til sta­ar er um bor­ Ý skipinu en ef plßssi­ er takmarka­ eins og algengt er ß vei­islˇ­ dragnˇtar ˙t af Vestfj÷r­um og vÝ­ar, ■ar sem veri­ er a­ kasta dragnˇt ß sand polla og gjˇtur sem leynast vÝ­a ˙ti Ý hrauni, ■ß er mj÷g misjafnt hversu miklu er hŠgt a­ kasta.

Geta dragnˇtarinnar til a­ nß Ý fisk er bundin innan ■ess svŠ­is sem tˇgin afmarka me­ legu sinni ß hafsbotni. Mj÷g misjafnt er hversu miki­ flatamßl ■ess svŠ­is er, ■ar sem dřpi, straumur, hversu miki­ skvera­ er og lengd tˇgana sem eru ˙ti rß­a mestu ■ar um, en oft er ■a­ einungis 1/3 af lengd tˇgana sem skafa botninn en 2/3 eru laus frß botni upp Ý sjˇ Ý ßtt til vei­iskipsins.á

gamall_danskur_snurvo_abatur

Lokaor­. Vei­islˇ­ dragnˇtarinnar er eins og frjˇr akur bˇndans sem yrkir landi­ af al˙­ og dugna­i.

Dragnˇtavei­ar Štti samt sem ß­ur aldrei a­ leyfa ß uppeldisst÷­vum fisks lÝkt og inn ß fj÷r­um og vÝkum og ekki heldur ß vei­islˇ­ minni strandvei­ibßta.

Undirrita­ur leggur til a­ dragnˇtavei­ar ver­i vÝ­ast hvar ekki heimilar innan 4,5 sjˇmÝlna frß grunnlÝnupunktum nema a­ takm÷rku­u leyti og ■ß einungis ßrstÝ­abundi­.

Ůa­ liggur Ý hlutarins e­li a­ vei­ar me­ dragnˇt ß vei­islˇ­ smßfisks ganga ekki upp lÝffrŠ­ilega vegna verndunarsjˇnami­a nÚ hagfrŠ­ilega undir n˙verandi aflamarkskerfi fyrir innbygg­a hvata sem lei­a til brottkasts og svindls řmiss konar.


mbl.is Dragnˇt ˙thřst ˙r nokkrum fj÷r­um
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Hugmyndin um fisk er ekki fiskur

sjˇma­ur

Gu­mundur Andri Thorsson skrifar:

Ësk÷pin hˇfust me­ kvˇtakerfinu. Ůß fylltist allt af peningum sem voru ekki til, frß m÷nnum sem h÷f­u afla­ ■eirra me­ ■vÝ a­ selja ■a­ sem ■eir ßttu ekki: ˇveiddan fisk. Eins og helstu hugmyndafrŠ­ingar ■essa kerfis ■reyttust ekki ß a­ ˙tskřra fyrir heimsbygg­inni ß sˇlrÝkum rß­stefnum ■ß var kvˇtakerfi­ undirsta­a hinnar svok÷llu­u velmegunar ═slendinga. S˙ velmegun var Ý raun og veru ˇveidd, rÚtt eins og ■orskurinn Ý sjˇnum - og blßsin ˙t, rÚtt eins og ver­i­ fyrir a­ganginn a­ hinum ˇveidda fiski.
Me­ ÷­rum or­um: ekki til. Hins vegar ur­u til menn sem hÚldu a­ helsta hlutverk athafnamannanna Ý samfÚlaginu vŠri a­ grŠ­a peninga til a­ grŠ­a peninga, til a­ grŠ­a peninga. Til a­ grŠ­a peninga.
á

١tt Úg gŠti veitt fisk…

Kvˇtakerfi­ lag­i grunninn a­ lyginni. Ůa­ bjˇ til glˇpagulli­. SamkvŠmt ■essu kerfi voru b˙in til ver­mŠti ˙r rÚttinum til a­ vei­a ˙r fiskistofnum sem eru sameign ■jˇ­arinnar. B˙inn var til eignarÚttur ß ■vÝ sem a­rir ßttu - og ■a­ sem meira var og enn afdrifarÝkara: ■ann eignarÚtt var hŠgt a­ ve­setja.

Hugmyndin um fisk var­ yfirsterkari hinum raunverulega fiski. En: Fiskurinn ver­ur ekki a­ ver­mŠtum fyrr en b˙i­ er a­ vei­a hann og vinna. Ůa­ skapar ekki ver­mŠti Ý sjßlfu sÚr a­ einhver eigi m÷guleika ß a­ b˙a ■au til. Ůa­ a­ Úg gŠti veitt fisk tßknar ekki a­ Úg sÚ b˙inn a­ ■vÝ.

VŠri svipa­ kerfi Ý gangi Ý bˇkmenntunum ■ß hef­i Úg fengi­ umtalsver­an kvˇta vegna skßlds÷guskrifa minna frß ■vÝ fyrir 1990 og sÝ­an ■yrfti EirÝkur Írn a­ borga mÚr f˙lgur fjßr fyrir a­ fß a­ skrifa bŠkur vegna ■ess a­ Úg Štti rÚttinn ß a­ skrifa ■Šr, og gŠti gert ■a­ ef Úg nennti en mÚr finnst nßtt˙rlega ■Šgilegra a­ lßta EirÝk pu­a vi­ ■a­ ˙r ■vÝ a­ hann er svo duglegur, svo a­ Úg get ■ß ve­sett ■essa eign mÝna og slegi­ lßn fyrir Wolverhampton Wanderers. Ver­mŠtask÷pun var­ a­ ver­mŠtaskßldun. Raunveruleg ver­mŠti ur­u a­ pappÝrsver­mŠtum. Raunverulegir ˙tger­armenn ur­u a­ pappÝrsbarˇnum. Dugna­arforkar ur­u a­ i­juleysingjum. Mannsefni ur­u a­ landey­um.

Allt var einhvern veginn ˇraunverulegt. Til var­ lÚnskerfi ■ar sem fˇlk lenti Ý ■eirri ˇgŠfu a­ hafa skyndilega fullar hendur fjßr sem ■a­ ßtti ekki skili­. Krˇnurnar komu bara. Mannkynssagan geymir ˇtal dŠmi um a­ slÝkur au­ur lei­ir til ˇfarna­ar og ey­slusemi sem umfram allt er tjßning ß ÷rvŠntingu: Kvˇta-a­allinn sem var a­ rÝfa stˇreflis h˙s til a­ reisa nř og enn ■ß ljˇtari var nßtt˙rlega fyrst og fremst a­ tjß okkur hinum fyrirlitningu sÝna - ß okkur, h˙sunum, peningum, sjßlfum sÚr.
á

fisk■urkur

Andvaraleysi gerandans?

Um hrÝ­ - ß­ur en kvˇtaframsal og ve­setning hˇfst fyrir alv÷ru ß tÝunda ßratug sÝ­ustu aldar og ˙tger­armenn fˇru a­ ve­setja allt saman til a­ geta fari­ a­ rÝfa h˙s Ý Gar­abŠnum og byggja blokkir Ý Kualalumpur - voru ═slendingar svo sannarlega Ý ÷fundsver­ri st÷­u: ■eim haf­i au­nast a­ byggja allan sinn infra-str˙kt˙r - skˇlakerfi, heilbrig­iskerfi, samg÷ngur, velfer­arkerfi - ßn ˇbŠrilegrar skuldas÷fnunar. Ůjˇ­in haf­i a­gang a­ einhverjum gj÷fulustu fiskimi­um ß bygg­u bˇli og frßbŠr sÚr■ekking var Ý landinu ß ■vÝ a­ breyta fiskinum Ý raunveruleg ver­mŠti; ■jˇ­in virtist vel menntu­; h˙n var fßmenn og stÚttaskipting haf­i fari­ minnkandi ßratugum saman; fßir voru ofsarÝkir og fßir sßrfßtŠkir - ˇttalegt basl a­ vÝsu ß m÷rgum eftir ßralanga efnahagsˇrei­u en samt var hÚr ß ßratugunum fyrir aldamˇt b˙i­ Ý haginn fyrir fyrirmyndarsamfÚlag a­ norrŠnum hŠtti.

S˙ lei­ var ekki farin eins og vi­ vitum. S˙ stjˇrnmßlastefna var­ ofan ß ■ar sem virkja­ir voru a­rir mannlegu eiginleikar en samßbyrg­ og fÚlagsandi.
N˙ koma ■eir framsˇknarmennirnir sem innleiddu ■etta kerfi og bi­ja okkur afs÷kunar ß ■vÝ a­ hafa veri­ „andvaralausir". Ůeir tala jafnvel um mist÷k og gagnrřnisleysi.

Ůa­ er ßgŠtt. En hruni­ kom ekki vegna „andvaraleysis" Framsˇknarflokksins e­a „mistaka" - sem er a­ ver­a helsta aflßtsor­ aflandseyjah÷ldanna um ■essar mundir. Framsˇknarmenn voru ekki of passÝfir - ■eir voru of aktÝfir. RÚtt eins og ■eir Jˇn ┴sgeir og Bj÷rgˇlfur Thor sem reyna n˙ a­ gera sig a­ ßhorfendum e­a lÝtt virkum ■ßtttakendum fremur en gerendum. Efnahagshruni­ var­ me­al annars og ekki sÝst vegna pˇlitÝskrar stefnu Framsˇknarflokksins sem var Ý grundvallaratri­um r÷ng.
Og ˇsk÷pin hˇfust me­ kvˇtakerfinu…


FiskifrŠ­i Ý herkvÝ kvˇtahagsmuna

fiskibßtur

Fiskvei­istjˇrn me­ kvˇtasetningu lei­ir a­ mati Menakhems Ben-Yami ˇhjßkvŠmilega til ■ess a­ fiskvei­irÚttindi safnist ß fßrra hendur me­ ■eim alvarlegu aflei­ingum, a­ ■egar menn ney­ist til ■ess a­ skera ni­ur kvˇta leiki ■a­ minni ˙tger­irnar afar grßtt.

Ůetta getur a­ hans mati haft afar dj˙pstŠ­ar aflei­ingar fyrir sta­bundin samfÚl÷g og jafnvel heilu menningarsvŠ­in.

Sjˇmenn sÚu umv÷rpum ger­ir a­ brotam÷nnum og me­afli Ý tegundum, sem ekki hafi veri­ kvˇtasettar, ver­i ßberandi. Ůetta grafi undan hei­arlegum fiskvei­um og lei­i til ˇl÷gmŠtra a­ger­a e­a l÷gbrota ■egar val sjˇmanna standi ß endanum a­eins um a­ bera lÝti­ ˙r břtum e­a hŠtta.

Ben-Yami telur a­ fiskifrŠ­in hafi brug­ist me­al annars me­ ■vÝ a­ fjarlŠgjast lÝffrŠ­i og vistfrŠ­i hafsins eins og hann tÝundar Ý sjßvarfrÚttabla­inu Fishing News 9. aprÝl sÝ­alsti­inn.

„Ůekking fiskilÝffrŠ­innar, lÝfe­lisfrŠ­innar og vistfrŠ­innar ßsamt ■ekkingu ß heg­un og umhverfi gefur okkur fŠri ß a­ stjˇrna vei­um ß rÚttum fisktegundum ß rÚttum tÝma og rÚttum st÷­um.

Ůa­ mun sannast a­ fiskvei­istjˇrnun ß slÝkum grunni er mun skilvirkari heldur en mŠlingar ß magni og stofnstŠr­,“ segir Ben-Yami Ý vi­tali vi­ Fishing News nřveri­.
Ben-Yami er fyrrum skipstjˇri, fiskifrŠ­ingur og rß­gjafi FAO.


SvÝvirta ■jˇ­

krummi gˇ­i krummi

N˙ er ekki lengur reikna­ eftir ■vÝ, hversu m÷rgum var bana­ Ý einu h÷ggi. N˙ sko­ar Ýslenzk ■jˇ­ samvisku sÝna og samtÝ­ Ý ■eim skugga sem h˙n stendur Ý eftir tuttugu og sexáßra tÝmabil kvˇtakerfis Ý fiskvei­um og bila­ri rß­gj÷f fiskifrŠ­inga. Vi­ sjßum ■ar mikla lesti en kosti fßa, ßstrÝ­ur og syndir n˙tÝ­ar Ý fornaldar gerfi. á

Hj÷rtu okkar eru fur­u lÝk Ý dag og ß ■eirri ■rettßndu ■egar Sturlungar ˇ­u uppi me­ bßli og brandi um allar sveitir landsins og blˇ­i­ lak Ý straumum, hver h÷ndin upp ß mˇti annari, ßstrÝ­urnar Šstar og taumlausar, b÷lvun styrjaldar var steypt yfir okkar land, innlendir smßkˇngar og hÚra­sh÷f­ingjar bßrust ß banaspjˇtum.á

Erlendur konungur haf­i ÷ll t÷gl og haldir ß Sturlungum og sat um a­ nß af ■jˇ­inni dřrmŠtustu sameign ■eirra , frelsi og sjßlfstŠ­i landsins. SjßlfstŠ­i ═slands fˇr ■ar fyrir lÝti­, kyrkt Ý vÚlrß­um, kŠft Ý blˇ­i. Sturlunga÷ld var ein s˙ mesta ˇgŠfu÷ld sem ß ═slenska ■jˇ­ hefur duni­, en ■a­ n÷turlegasta er, s˙ sta­reynd a­ ■etta voru sjßlfskaparvÝti og landsmenn sinnar eigin ˇgŠfusmi­ir.á

Ůa­ er margt sÚrkennilega lÝkt me­ Sturlunga÷ldinni og ■vÝ tÝmabili sem li­i­ er eftir a­ kvˇtakerfi­ hÚlt innrei­ sÝna Ý ═slenzkan sjßvar˙tveg. Ůa­ voru ekki Sturlungar frß ■rettßndu ÷ld sem ri­u um sveitir og hÚru­ ═slands me­ vopnaskaki og manndrßpum heldur sjßlf skipa­ir Sturlungar au­valdsins me­ tilstyrk meirihluta Al■ingis ═slendinga sem sat Ý skjˇli hŠpins meirihluta ■jˇ­arinnar.


mbl.is Menning hrŠ­slu og tortryggni sŠkir ß
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband